कक्षा-अष्टम्याः(viii) कृते - अभ्यासः -पाठः-मधुराणि वचनानि

 

                              पाठः-मधुराणि वचनानि

                                                    अभ्यासः

1. एतानि वाक्यानि 'शुद्धानि' 'अशुद्धानि' वा वदन्तु लिखन्तु च

     (i) यस्य समीपे बुद्धिः भवति सः बलहीनः भवति।---अशुद्धानि

     (ii) मानवेषु परस्परं ईर्ष्या भवेत्।--------------------   अशुद्धानि

(iii)  विद्या विनम्रतां यच्छति।----------------------     -शुद्धानि

(iv) अस्मिन् संसारे सर्वे जनाः सुखेन वसेयुः।---------शुद्धानि

 (v) मातुः स्थानं स्वर्गात् श्रेष्ठं भवति।----------------   -शुद्धानि

      (vi) नराणां महान् शत्रुः आलस्यम् अस्ति।------------शुद्धानि

 2. मञ्जूषायाः उचितं विपरीतपदं चित्वा लिखन्तु

    (i) आलस्यम्--------परिश्रमम्

    (ii) सुखिनः---------दुखिनः 

    (iii) रिपुः---------मित्रम्

    (iv) धर्मः----------अधर्मः 

    (v) सत्यम्-----------असत्यम्

 3. मञ्जूषायाः उचितं पर्यायपदं चित्वा लिखन्तु

     (i) भवन्तु------------सन्तु 

     (ii) समीक्ष्यते------- गण्यते

     (iii) अनृतम् ---------असत्यम्

     (iv) बुद्धिः----------मतिः 

      (v) लोचनम्--------नेत्रम्

 

 4. एतेषाम् प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन वदन्तु लिखन्तु च---------------

      (i) लोके किं जयति?

            सत्यम्    

       (ii) वास्तविकं बलं किम् अस्ति?

             बुद्धिः 

       (iii) विनयं का ददाति?

              विद्या 

       (iv) शरीरस्य महान् रिपुः कः अस्ति?

             आलस्यम्

       (v) किं सर्वस्य लोचनम्?

              नेत्रम्

 5. एतेषाम् प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन वदन्तु लिखन्तु च----------

               (i) केषु परस्परं द्वेषः न भवेत्?

         उत्तर----भ्रातृषु  परस्परं द्वेषः न भवेत् |

               (ii) जननी जन्मभूमिश्च कस्मात् गरीयसी?

          उत्तर- जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गात् गरीयसी |

             (iii) के सुखिनः भवन्तु?

         उत्तर--- सर्वे  सुखिनः भवन्तु |

.          (iv) आद्यं धर्मसाधनं किम्?

         उत्तर---आद्यं धर्मसाधनं शरीरम् |

            (v) केषु वयः न समीक्ष्यते?

        उत्तर--- धर्मवृद्धेषु  वयः न समीक्ष्यते |

 

6. स्थूलपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु

      (i) जन्मभूमि: माता इव अस्ति।

.          का माता इव अस्ति ?

      (ii) संसारे सत्यस्य जयः भवति।

            संसारे कस्य  जयः भवति ?

       (iii) जनाः विद्यया नम्रतां प्राप्नुवन्ति।

              के विद्यया नम्रतां प्राप्नुवन्ति ?

       (iv) सर्वदा सत्यम् वदन्तु।

              सर्वदा किं  वदन्तु ?

       (v) जनेषु भ्रातृभावः भवेत्।

             जनेषु किं  भवेत् ?

    8    मञ्जूषायां प्रदतपदैः अधोलिखितं भावं पूरयत ----

          भावार्थः--अस्मिन् संसारे सर्वे सुखं प्राप्नुयुः इति एव अस्माकं इच्छा अस्ति |अस्मिन् संसारे कोऽपि दुखी न भवेत्

                                       सर्वे सुखयुक्ताः भवेयुः |